Internet không được xây dựng để bảo vệ quyền riêng tư và sự an toàn cho người dùng. Các giao thức linh hoạt của nó cho phép mọi người xây dựng các phần mềm và ứng dụng độc đáo, nhưng chúng vẫn cần được bảo vệ. Trong bài này chúng ta sẽ thử nghiên cứu xem sự kết hợp giữa Tor và VPN có giúp bạn thật sự ẩn danh trên Internet không?

Tor là dự án được thiết kế để bảo vệ người dùng từ năm 2002. Nó là trình duyệt mã nguồn mở cho phép người dùng ẩn danh khi giao tiếp trực tuyến. Tor được phát triển lần đầu tiên bởi Syverson và các nhà khoa học máy tính Roger Dingledine và Nick Mathewson, ban đầu Tor được gọi là dự án The Onion Routing (Tor), do các lớp mã hoá của nó.

Trình duyệt Tor và VPN tương tự nhau vì nó chung một mục đích nhưng lại khác nhau về cách tiếp cận công nghệ của hai khái niệm này. Mặc dù cả hai vẫn làm ẩn danh tính của người dùng, và đảm bảo hoạt động web được riêng tư và được mã hoá, nhưng có những ưu điểm và nhược điểm nhất định đối với hai đứa này. Đó là lý do tại sao sử dụng cùng một lúc hai đứa này là quyết định an toàn nhất để đảm bảo quyền riêng tư kỹ thuật số.

Tor hoạt động như thế nào?

Tor ban đầu sử dụng hệ thống được Hải quân Hoa Kỳ phát triển để bảo vệ thông tin liên lạc tình báo. Nó nén dữ liệu của bạn trở nên nhỏ hơn và mã hoá các dữ liệu đã nén đó trước khi bát đầu gửi chúng thông qua một mạng lướt các nodes lớn, có thể được điều hành bởi bất kỳ ai. Đường đi đã được chọn ngẫu nhiên và được xác định trước, lưu lượng truy cập của bạn sẽ đi ba tối thiểu ba nodes chuyển tiếp trước khi đến nodes cuối cùng.

Mỗi khi lưu lượng truy cập đi qua một nodes chuyển tiếp, một lớp mã hoá sẽ được loại bỏ, sau khi lớp mã hoá đó được gỡ bỏ, sẽ tiết lộ notes chuyển tiếp kế tiếp mà lưu lượng sẽ được gửi tới. Mỗi nodes chuyển tiếp sẽ chỉ có thể giải mã đủ dữ liệu để xác định vị trí nodes tiếp theo và nodes mà lưu lượng đã được gửi tới.

Exit nodes sẽ loại bỏ lớp mã hoá cuối cùng. Nó có thể nhìn thấy vị trí hoặc địa chỉ IP của người dùng, nhưng Exit nodes có thể thấy hoạt động của người dùng nếu họ truy cập một trang web không bảo mật (không phải là HTTPS).

VPN hoạt động như thế nào?

VPN thông thường hoạt động có vẻ đơn giản hơn nhiều vì có bên thứ ba hỗ trợ. Nhà cung cấp VPN sẽ mã hoá tất cả dữ liệu và hoạt động duyệt web của bạn, hướng tất cả lưu lượng truy cập đến một máy chủ từ xa do họ sở hữu hoặc thuê. Người dùng thường có thể chọn các máy chủ được đặt tên toàn thế giới, do đó, họ có thể mở khoá nội dung dựa trên vị trí của bạn khi duyệt web. Ví dụ khi dùng Google News, bạn sẽ thấy các bài báo ở Việt Nam bởi vì vị trí truy cập hiện tại của bạn là Việt Nam, còn khi dùng VPN đến Mỹ chẳng hạn, thì nó sẽ cung cấp các bài báo ở bên Mỹ.

Một VPN phi tập trung sẽ bắt chước kiến trúc của Tor chặt chẽ hơn nhiều. Là một hệ thống ngang hàng (P2P), người dùng sẽ truy cập vào một mạng lưới các nodes toàn cầu được điều hành tự nguyện bởi mọi người. Tuy nhiên, các nodes sẽ được trả tiền để cung cấp dịch vụ VPN và giữ cho mạng lưới của họ luôn hoạt động.

Một ví dụ về hoạt động này là Mysterium Network. DApp này (ứng dụng phi tập trung) cho phép mọi người chọn kết nối từ danh sách các nodes (chủ yếu là các IP dân cư) từ khắp nơi trên thế giới. Lưu lượng được mã hoá và người dùng trả nodes cho số phút họ đã kết nối và lưu lượng mà họ đang gửi qua các nodes. Hay nhỉ?

Phân tích đầy đủ về sự khác biệt cơ bản của Tor so với VPN và dVPN

Để so sánh, mình sử dụng Mysterium như một ví dụ về dVPN, mặc dù có những dự án khác, và mỗi dự án đều có cách tiếp cận kỹ thuật, giải pháp và lợi thế riêng.

Thiết kế mạng

dVPN: Một tập hợp các nodes toàn cầu (thường chạy trong nhà của mọi người) giúp VPN hoạt động bằng cách chia sẻ P2P băng thông của họ để đổi lấy tiền điện tử hoặc một thứ gì đó khác. Người dùng có thể dễ dàng trở thành một nodes và cũng cso thể tải xuống ứng dụng VPN để lựa chọn vị trí trên toàn cầu bằng ID của nodes.

Tor: Mục tiêu chính của Tor là sự riêng tư và ẩn danh. Nó là trình duyệt giúp bạn ẩn danh bằng cách gửi lưu lượng truy cập của bạn tới các nodes khác nhau. Lưu lượng truy cập của bạn khong thể được theo dõi khi mỗi nodes đều được mã hoá lưu lượng và ẩn IP nguồn.

VPN: không phải là mạng, mà là dịch vụ VPN tập trung toàn cầu sử dụng các máy chủ của các trung tâm dữ liệu chuyển dụng trên toàn thế giới ở hàng trăm địa điểm khác nhau. VPN cũng cho phép sử dụng P2P trên một số máy chủ nhất định và có thể cung cấp thêm các địa chỉ IP chuyên dụng, Double VPN, Onion Over VPN, được kết nối với mạng ẩn danh Tor.

Các nodes có thêm thu nhập và được thưởng như thế nào?

dVPN: Mạng P2P cho phép các nodes đặt giá riêng dựa trên cung và cầu. Hệ thống thanh toán độc đáo này sử dụng tiền điện tử để giao dịch, vì vậy các nodes có thể bán băng thông của họ trong một mức nhất định, để đảm bảo an toàn và sự thuận tiện.

Tor: Tor không trả tiền cho các nodes. Tất cả các nodes được vận hành bởi các tình nguyện viên. Do đó các nodes trong mạng Tor vẫn còn tương đối nhỏ (Sau hơn 10 năm phát triển, Tor vẫn chỉ có 6500 exit nodes).

VPN: Các nodes được trả tiền trong các VPN vì các doanh nghiệp này sở hữu cơ sở hạ tầng và phục vụ người dùng cuối của dịch vụ. (nói cho dễ hiểu là do VPN ăn tiền của người dùng nên nó có tiền để trả cho các nodes và cũng khiến cho VPN phát triển hơn luôn).

 Các nodes trực tuyến

dVPN: Bất kỳ ai cũng có thể chạy một nodes bằng máy tính của họ hoặc thậm chí của máy tính mini như Raspberry Pi. Về mặt lý tuyết, thậm chí các thiết bị di động cũng có thể được hỗ trợ để chạy nodes. Người chạy nodes có thể liên kết nodes đó với địa chỉ ví điện tử thông qua một bảng điều khiển dễ sử dụng có thể theo dõi thu nhập tại đó.

(chắc tìm hiểu rồi bày cho anh em chơi thử).

Tor: Bất cứ ai cũng có thể tạo và chạy một nodes Tor. Tuy nhiên, Tor có nhiều yêu cầu kỹ thuật khác nhau, nên Tor khuyên bạn không nên chạy nodes chuyển tiếp (tức không phải exit nodes) từ cấp độ người tiêu dùng, vì sợ máy bạn chịu không nổi thôi.

VPN: Các công ty VPN quản lý các máy chủ và exit nodes của tiêng họ, vì vậy tất cả các thiết lập và bảo trì đều được thực hiện bởi các nhân viên của công ty. Bằng cách trả tiền cho dịch vụ, người dùng có quyền truy cập vào VPN.

Chi phí và phí

dVPN: Người dùng thanh toán bằng tiền điện tử, mỗi lần sử dụng họ sẽ trả tiền cho bao nhiêu băng thông đã dùng dựa trên giá mà nodes đặt ra. Các nodes kiếm tiền điệnt trực tiếp từ người dùng dịch vụ VPN này. Họ sẽ trả một khoản phí nhỏ cho các trung tâm thanh toán để xác thực các khoản thanh toán của mình, gọi là phí thanh toán hoặc phí chuyển tiền, tương tự như các công ty khai thác trả tiền để xử lý các giao dịch trong mạng blockchain.

Tor: Sử dụng miễn phí.

VPN: Mô hình đăng ký hàng tháng, thay vì cấu trúc trả tiền cho mỗi lần kết nối. Đôi khi người dùng thậm chí còn có động lực trả tiền để được đăng ký 3 năm nữa kìa (marketing hết rồi).

Bảo mật người dùng

dVPN: Là lớp bảo mật nhanh và có thể kết hợp với VPN để bảo vệ quyền riêng tư hơn, nó được xây dựng để các giao thức khác nhau có thể kết nối với các nodes. Cắt lưu lượng (traffic slicing) có thể gửi lưu lượng đến các dịch vụ khác nhau thông qua các nodes khác nhau. Nhờ các giao thức như Wireguard và OpenVPN, lưu lượng truy cập của người dùng sẽ được mã hoá, do đó, ngay cả các ISP cũng không thể thấy những gì đang diễn ra.

Tor: Mặc dù Tor có các tuỳ chỉnh riêng tư hoặc ẩn danh tốt hơn và rất tốt trong việc ẩn các hoạt động duyệt web, ISP vẫn có thể thấy rằng bạn đã kết nối với Tor. Điều này có thể dẫn đến việc ISP giám sát bạn, vì các cơ quan chính phủ Hoa Kỳ (FBI/NSA) liên tục cố gắng bẻ khoá Tor và khám phá hoạt động của người dùng. Chủ sở hữu các entry nodes có thể thấy địa chỉ IP thực của bạn. Sau khi nodes này ẩn địa chỉ của bạn, phần còn lại của các nodes sẽ không còn biết bạn là ai. Nodes cuối cùng sẽ thấy những lưu lượng của bạn, nhưng sẽ không biết danh tính của bạn. Điều này có một số rủi ro khi sử dụng mạng, nhưng đây là tuỳ chọn có sẵn tốt nhất về quyền riêng tư ở hiện tại.

VPN: Các dịch vụ VPN truyền thống định tuyến tất cả lưu lượng truy cập của người dùng internet thông qua một máy chủ từ xa, ẩn địa chỉ IP và mã hoá tất cả các dữ liệu đến và đi. Để mã hoá, họ sử dụng các công nghệ như OpenVPN và Internet Key Exchange v2 / IPsec trong các ứng dụng của họ. Một công ty đã thừa nhận máy chủ của họ đã bị hack do một key riêng tư nội bộ đã hết hạn bị lộ, nó có khả năng cho phép bất cứ ai sao chép máy chủ của công ty họ. Ngoài ra, exit node của VPN biết IP của người dùng, địa chỉ đích và trong nhiều trường hợp (vì thanh toán fiat) thậm chí cả danh tính của người dùng (tên, email, ….). Nếu đích đó không được mã hoá (ví dụ: không sử udnjg HTTPS), họ có thể thấy nội dung mà bạn đang truy cập.

Chính sách

dVPN: Không có nhật ký hoạt động! Kiến trúc phân tán loại bỏ mọi khả năng thu nhập hoặc lưu trữ nhật ký hoạt động.

Tor: Một số giả thuyết cho rằng một số nodes được điều hành bởi các tác nhân độc hại (ví dụ như NSA) có khả năng kiểm soát các nodes để theo dõi các hoạt động của người dùng. Bản thân mạng không thể lưu trữ logs, tuy nhiên các entry và exit node của Tor có thể nhìn thấy lưu lượng truy cập hoặc địa chỉ IP của bạn, nhưng việc ghép thông tin lại với nhau để xác định bạn sẽ cần rất nhiều nỗ lực.

VPN: Về lý thuyết, VPN “có thể” giữ logs của người dùng, nhưng cũng có nhiều bên cam kết với chính sách không giữ logs của người dùng. Tuy nhiên, không ai có thể thực sự chắc chắn rằng họ không hợp tác với chính phủ hoặc không bán dữ liệu duyệt web của người dùng cho các bên thứ ba.

Dể sử dụng

dVPN: các ứng dụng dVPN rất đơn giản để sử dụng thông qua máy tính hoặc các ứng dụng di động. Các nodes mới có thể được thiết lập chỉ trong 5 phút hoặc 5 bước bằng các bảng điều khiển đơn giản, thân thiện với người dùng. Có một đội ngũ kiến thức và hỗ trợ sẵn sàng giúp đỡ bạn. Người dùng sẽ cần có mộtn số hiểu biết cơ bản về tiền điện tử và phải có ví Ethereum được thiết lập (hoặc có tài khoản trao đổi tiền điện tử) để thực hiện việc thanh toán.

Tor: Bất kỳ ai cũng có thể tải xuống và cài đặt trình duyệt Tor để kết nối với internet (tương tự như mọi trình duyệt khác). Tuy nhiên, trình duyệt Tor khá chậm (vì tất cả lưu lượng của bạn phải đi qua nhiều nodes). Do đó khả năng sử dụng thực tế của nó bị ảnh hưởng (ví dụ: không thể mở khoá nội dung của website) nhưng nhược điểm này là sự đánh đổi để được ẩn danh tốt hơn. Đối với các nodes, phải có khả năng lưu trữ tối thiểu 100GB lưu lượng truy cập đi (và cùng một lưu lượng truy cập đến) mỗi tháng.

VPN: Một số VPN có các thuật toán thông minh tự động chọn máy chủ tốt nhất cho bạn dựa trên vị trí, hoặc đáp ứng các yêu cầu đặc biệt của bạn. Các ứng dụng VPN cũng dễ sử dụng hơn, hỗ trợ các phương thức thanh toán thuận tiện (ví dụ như thẻ tín dụng) và có người hỗ trợ 24/7.

Kỹ thuật

dVPN: Giống như hầu hết các cơ sở hạ tầng P2P, càng nhiều người tham gia mạng, thì càng trở nên nhanh và mạng mẽ hơn. Hệ thống Mysterium micropayments là một giải pháp 2 lớp tại nhà. Nó được xây dựng để xử lý khối lượng lớn người dùng và giai dịch, giúp mạng nhanh và có thể mở rộng nhiều hơn.

Tor hiện đang được sử dụng bởi hơn 1 triệu người dùng. Do đó tính chất phân tán của nó, về mặt lý thuyết mạng có thể phát triển lớn hơn. Tuy nhiên, nó sẽ đòi hỏi số lượng nodes cao hơn hiều. Thật không may, mặc dù có hàng triệu người dùng. Tor đã không có sự tăng trưởng lớn trong các nodes do đây là dịch vụ miễn phí được điều hành bởi các tình nguyện viên. Không có lượng cho các nodes, thì nó chỉ có thể phát triển về mặt người dùng thôi.

VPN: Phụ thuộc vào lượng băng thông cao và tốc độ kết nối nhanh để cung cấp dịch vụ tối ưu cho người dùng của họ. Thường sử dụng nhiều giao thức ngầm đẻ đảm bảo mạng của họ có thể mở rộng và thích ứng được với các nhu cầu khác nhau.

Tương thích

dVPN: Android, macOS, Windows, Linux.

Tor: Android, Windows, Mac, Linux và có hỗ trợ trong trình duyệt Brave.

VPN: Android, Windows, Mac, iOS, Chrome/Firefox extension, Linux.

Mã nguồn mở?

dVPN: Chắc chắn rồi! Minh bạch và có sự hợp tác từ Ground Zero – xem qua Myst codebase.

Tor: tiên phong trong phong trào mã nguồn mở – xem qua Tor codebase.

VPN: Không – VPN là nguồn độc quyền và nó là nguồn đóng. Bạn chỉ có thể tưởng tượng những gì họ làm với dữ liệu của bạn được lưu trong máy chủ của họ.

Khai thác?

dVPN: Tất nhiên.

Tor: Có nhưng nó không sử dụng blockchain để thanh toán.

VPN: Không.

Trình trạng mạng

dVPN: Testnet trực tiếp – khoảng 900 nodes với hơn 600 nodes tại bắt kỳ thời điểm nào.

Tor: Xấp xỉ 6500 exit nodes.

VPN: Phụ thuộc vào quy mô của nhà cung cấp VPN, nhưng lớn nhất có thể cung cấp hơn 5200 máy chủ tại 59 quốc qua.

Vậy, Tor hay VPN và tại sao không chọn cả hai?

Tor và VPN là các giải pháp bảo mật bổ sung, vì vậy chúng có thể phối hợp với nhau để tăng cường bảo mật và ẩn danh cho bạn hơn.

Có hai phương pháp để hợp nhất Tor với VPN:

VPN over Tor: kết nối với trình duyệt Tor trước, sau đó kích hoạt VPN của bạn. Đây là phương pháp phức tạp hơn vì nó yêu cầu một số cấu hình thủ công. Vì máy chủ VPN của bạn hoạt động như exit nodes, các exit nodes thuộc sở hữu của Tor sẽ không thẻ bóc lớp mã hoá cuối cùng để biết hoạt động của bạn. Mặc dù ISP có thể cho bạn biết rằng bạn đang sử dụng Tor, nhưng nó có thẻ theo dõi hoạt động của bạn và giữ địa chỉ IP của bạn bị ẩn khỏi dịch vụ VPN.

Tor over VPN: Kết nối với VPN của bạn, sau đó mở trình duyệt Tor. VPN của bạn sẽ mã hoá tất cả lưu lượng truy cập của bạn trước khi nó đi qua mạng Tor và cũng ẩn luôn địa chỉ IP của bạn. Nó cũng che giấu luôn việc bạn đang dùng Tor khỏi ISP. Tuy nhiên, nếu nhà cung cấp VPN của bạn giữ logs, họ có thể thấy việc bạn sử dụng Tor. Đây là lý do tại sao phương pháp này tốt nhất khi bạn sử dụng VPN phi tập trung, vì nó không giữ logs của bạn người dùng.

Cả Mysterium và Tor đều có thể được ghép với nhau để đảm bảo bảo mật tốt nhất. Một trong những tính năng được xem xét nhiều nhất của Mysterium là mở rộng danh sách trắng của bạn theo cách sao cho lưu lượng truy cập của bạn chỉ thoát qua một nodes IP của Mysterium, trong khi phần còn lại của lưu lượng sẽ được chuyển tiếp qua mạng Tor. Theo cách này, người dùng Mysterium sẽ truy cập vào nội dung un-geoblock và người chạy nodes sẽ không mạo hiểm với nội dung không mong muốn đi qua nodes của họ.

Bức tranh lớn hơn

Các mạng riêng tư phi tập trung như Mysterium và Tor là các cơ sở, các công nghệ nguồn mở đã được quản lý để phát triển các công nghệ lớn dựa vào cộng đồng mà không cần bất kỳ sự hỗ trợ nào. Tuy nhiên, chúng ta có một điểm khá khác biệt cần được xem xét, trong khi VPN thông thường bảo vệ người dùng của họ (bằng tiền), mình vẫn tin rằng cuộc chiến chống lại sự giám sát và kiểm duyệt là một cuộc chia sẻ (miễn phí).

Tor đã giúp khởi động các cuộc cách mạng ẩn danh trong đây và bây giừo ngành công nghiệp dVPN đang phát triển hơn nữa. Trong trường hợp của Mysterium, một hệ thống thanh toán không đáng tin cậy và hệ thống P2P micropayment có thể trở thành một công cụ thay đổi cục diện và sẽ dẫn đến việc tăng các exit nodes cao hơn nhiều so với hiện tại.

Lệnh Linux là một tiện ích của hệ điều hành Linux. Các lệnh trong Linux có phân biệt chữ hoa chữ thường, Linux được sử dụng chủ yếu trong các máy chủ. Khoảng 90% Internet được cung cấp bởi các máy chủ Linux. Nguyên nhân chủ yếu là do Linux nhanh, an toàn và miễn phí.

Linux Shell hay “Terminal” về cơ bản, shell là một chương trình nhận lệnh từ người dùng và cung cấp cho hệ điều hành để xử lý và hiển thị kết quả đầu ra. Shell là trái tim của Linux. Các bản phân phối của nó có GUI (giao diện người dùng đồ họa), nhưng về cơ bản, Linux có CLI (giao diện dòng lệnh).

Danh sách các lệnh Linux bạn cần phải biết

1. pwd: Khi bạn mở terminal lần đầu tiên, bạn đang ở trong thư mục chính của người dùng. Để biết bạn đang ở thư mục nào, bạn có thể sử dụng lệnh “pwd”. Nó cung cấp cho chúng ta đường dẫn tuyệt đối, có nghĩa là đường dẫn bắt đầu từ root. Root là cơ sở của hệ thống tệp Linux. Nó được biểu thị bằng dấu gạch chéo (/). Thư mục người dùng thường giống như “/home/username”.

2. ls – Sử dụng lệnh “ls” để xem danh sách các tệp trong thư mục bạn đang truy cập. Bạn có thể xem tất cả các tệp ẩn bằng cách sử dụng lệnh “ls -a”. “Ls -l” có thể được sử dụng để xem thông tin đầy đủ hơn của tệp.

3. cd – Sử dụng lệnh “cd” để truy cập thư mục. Ví dụ: nếu bạn đang ở trong thư mục chính và bạn muốn truy cập thư mục downloads, thì bạn có thể nhập lệnh “cd Downloads”. Hãy nhớ rằng lệnh này phân biệt chữ hoa chữ thường và bạn phải nhập chính xác tên của thư mục. Để quay lại thư mục trước đó, bạn có thể nhập “cd ..”.

4. mkdir & rmdir – Sử dụng lệnh mkdir khi bạn cần tạo một thư mục. Ví dụ: nếu bạn muốn tạo một thư mục có tên là “DIY”, thì bạn có thể nhập “mkdir DIY ”. Nếu bạn muốn tạo một thư mục có tên “DIY Hacking”, thì bạn có thể nhập “mkdir DIY\ Hacking ”. Sử dụng rmdir để xóa một thư mục. Nhưng rmdir chỉ có thể được sử dụng để xóa một thư mục trống. Để xóa thư mục chứa tệp, hãy sử dụng rm .

5. rm – Sử dụng lệnh rm để xóa tệp và thư mục. Sử dụng “ rm -r ” để chỉ xóa thư mục. Nó xóa cả thư mục và tệp trong đó khi chỉ sử dụng lệnh rm .

6. rf – cưỡng bức xóa thư mục . Một tệp hoặc thư mục sẽ bị xóa bằng mọi cách ngay cả khi nó có quyền chỉ đọc. Để xóa tệp một cách cưỡng bức, hãy sử dụng lệnh: rm -f <tên tệp>

7. touch – Lệnh touch được sử dụng để tạo tệp. Nó có thể là bất cứ thứ gì, từ tệp txt trống đến tệp zip trống. Ví dụ: “ touch new.txt”.

8. man & – help – Để biết thêm về một lệnh và cách sử dụng nó, hãy sử dụng lệnh man . Nó hiển thị các hướng dẫn của lệnh. Ví dụ: “ man cd ” hiển thị các hướng dẫn của lệnh cd . Thêm -help vào cuối lệnh để xem những tham số có thể được sử dụng (ví dụ: cd –help ).

9. cp – Sử dụng lệnh cp để sao chép tệp thông qua dòng lệnh. Cần có hai tham số: Thứ nhất là vị trí của tệp sẽ được sao chép, tham số thứ hai là nơi tệp được sao chép đến.

10. mv – Sử dụng lệnh mv để di chuyển (cut) tệp. Hoặc chúng ta cũng có thể sử dụng lệnh mv để đổi tên tệp. Ví dụ: nếu chúng ta muốn đổi tên tệp “ text ” thành “ new ”, chúng ta có thể sử dụng “ mv text new ”. Nó nhận hai tham số, giống như lệnh cp .

11. locate – Lệnh locate được sử dụng để định vị tệp trong hệ thống Linux, giống như lệnh tìm kiếm trong Windows. Lệnh này hữu ích khi bạn không biết nơi lưu tệp hoặc tên thực của tệp.

12. echo – Lệnh “ echo ” giúp chúng ta di chuyển một số dữ liệu, thường là văn bản vào một tệp. Ví dụ: nếu bạn muốn tạo một tệp văn bản mới hoặc thêm văn bản vào tệp đã được tạo sẵn, bạn chỉ cần nhập “ echo hello, my name is alok >> new.txt ”.

13. cat – Sử dụng lệnh cat để hiển thị nội dung của tệp. Nó thường được sử dụng để dễ dàng xem các chương trình. Lệnh cat là một tiện ích đa năng trong hệ thống Linux. Nó có thể được sử dụng để tạo tệp, hiển thị nội dung của tệp, sao chép nội dung của tệp này sang tệp khác và hơn thế nữa.

14. sudo – Một lệnh được sử dụng rộng rãi trong Linux, sudo là viết tắt của “SuperUser Do”. Vì vậy, nếu bạn muốn bất kỳ lệnh nào được thực hiện với quyền quản trị hoặc quyền root, bạn có thể sử dụng lệnh sudo . Ví dụ, nếu bạn muốn chỉnh sửa một tập tin như viz. alsa-base.conf , cần quyền root, bạn có thể sử dụng lệnh – sudo nano alsa-base.conf . Bạn có thể truy cập terminal root bằng lệnh “ sudo bash ”, sau đó nhập mật khẩu người dùng của bạn. Bạn cũng có thể sử dụng lệnh “ su ” để thực hiện việc này, nhưng bạn cần đặt mật khẩu root trước đó. Bạn có thể sử dụng lệnh “ sudo passwd ”. Sau đó nhập mật khẩu root mới.

15. df – Sử dụng lệnh df để xem dung lượng đĩa trống trong mỗi phân vùng trong hệ thống. Bạn chỉ có thể nhập df trong dòng lệnh và bạn có thể thấy từng phân vùng và dung lượng đã sử dụng/khả dụng của chúng bằng % và tính bằng KB. Nếu bạn muốn hiển thị bằng megabyte, bạn có thể sử dụng lệnh “ df -m ”.

16. du – Sử dụng du để biết việc sử dụng đĩa của một tệp trong hệ thống của bạn. Nếu bạn muốn biết việc sử dụng đĩa cho một thư mục hoặc tệp cụ thể trong Linux, bạn có thể nhập lệnh df và tên của thư mục hoặc tệp. Ví dụ, nếu bạn muốn biết dung lượng ổ đĩa được sử dụng bởi thư mục tài liệu trong Linux, bạn có thể sử dụng lệnh “ du Documents ”. Bạn cũng có thể sử dụng lệnh “ ls -lah ” để xem kích thước tệp của tất cả các tệp trong một thư mục.

17. zip, unzip – Sử dụng zip để nén các tệp vào một kho lưu trữ zip và unzip để giải nén các tệp từ một kho lưu trữ zip.

18. gzip – Lệnh gzip được sử dụng để cắt bớt kích thước tệp. Nó là một công cụ nén. Nó thay thế tệp gốc bằng tệp nén có phần mở rộng ‘.gz’.

19. uname – Sử dụng uname để hiển thị thông tin về hệ thống mà bạn đang sử dụng. Sử dụng lệnh “ uname -a ” sẽ in hầu hết thông tin về hệ thống. Thao tác này sẽ in ra ngày phát hành kernel, phiên bản, loại cpu,…

20. tar – Sử dụng tar để làm việc với tarball (hoặc các tệp được nén trong kho lưu trữ tarball). Nó có một danh sách dài các công dụng. Nó có thể được sử dụng để nén và giải nén các loại tệp lưu trữ tar khác nhau như .tar, .tar.gz, .tar.bz2 ,… Nó hoạt động trên cơ sở các tham số được chọn. Ví dụ: “ tar -cvf ” để tạo một kho lưu trữ .tar , – xvf để mở một kho lưu trữ tar, – tvf để liệt kê nội dung của kho lưu trữ, ….

21. apt-get – Sử dụng apt để làm việc với các gói trong dòng lệnh Linux. Sử dụng apt-get để cài đặt các gói. Điều này yêu cầu đặc quyền root, vì vậy hãy sử dụng cùng lệnh sudo. Ví dụ, nếu bạn muốn cài đặt trình soạn thảo văn bản jed, chúng ta có thể nhập lệnh “ sudo apt-get install jed ”. Tương tự, bất kỳ gói nào cũng có thể được cài đặt như thế này. Bạn nên cập nhật kho lưu trữ của mình mỗi khi bạn cố gắng cài đặt một gói mới. Bạn có thể làm điều đó bằng cách gõ “ sudo apt-get update ”. Bạn có thể nâng cấp hệ thống bằng cách gõ “ sudo apt-get upgrade ”. Chúng ta cũng có thể nâng cấp bản phân phối bằng cách nhập “ sudo apt-get dist-upgrade”. Lệnh “ apt-cache search ” được sử dụng để tìm kiếm một gói. Nếu bạn muốn tìm kiếm một gói, bạn có thể nhập ” apt-cache search jed ” (cái này không yêu cầu root).

22. chmod – Sử dụng chmod để làm cho một tệp có thể thực thi được và để thay đổi các quyền được cấp cho nó trong Linux. Để làm cho một tệp có thể thực thi được, bạn có thể sử dụng lệnh “ chmod + x number.py ” trong trường hợp này. Bạn có thể sử dụng “ chmod 755 number.py ” để cấp cho nó quyền root hoặc “ sudo chmod + x number.py ” để thực thi root.

23. hostname – Sử dụng hostname để biết tên của bạn trong máy chủ hoặc mạng của bạn. Về cơ bản, nó hiển thị tên máy chủ và địa chỉ IP của bạn. Chỉ cần gõ “ hostname” là có kết quả. Nhập “ hostname -I ” để biết địa chỉ IP trong mạng của bạn.

24. ping – Sử dụng ping để kiểm tra kết nối của bạn với máy chủ. Wikipedia cho biết, ” Ping là một tiện ích phần mềm quản trị mạng máy tính được sử dụng để kiểm tra khả năng truy cập của máy chủ trên Giao thức Internet (IP)”. Đơn giản, khi bạn nhập “ ping google.com ”, nó sẽ kiểm tra xem nó có thể kết nối với máy chủ và quay lại hay không. Nó đo thời gian phản hồi này và cung cấp cho bạn thông tin chi tiết về nó.

25. ps/top – Các lệnh ps/top cho phép bạn liệt kê các tiến trình đang chạy trên máy tính của mình.

26. kill – Lệnh kill có thể được sử dụng để kết thúc một tác vụ đang chạy. Bạn có thể kết thúc một chương trình không phản hồi hoặc đang chạy trong nền. Nhưng bạn sẽ phải tìm ra PID của tác vụ (bạn có thể làm điều đó với ps hoặc top).

27. service – Lệnh service có thể được sử dụng để quản lý các dịch vụ trên máy tính của bạn. Nó khá linh hoạt, bạn có thể bắt đầu, dừng và khởi động lại một dịch vụ cũng như in danh sách tất cả các dịch vụ có sẵn trên máy tính của bạn.

28. grep – Một lệnh cho phép bạn tìm kiếm các ký tự cụ thể trong một chuỗi . Nó sẽ chỉ in tất cả các dòng mà chuỗi bạn đã tìm kiếm xuất hiện.

29. head – Lệnh head được sử dụng để hiển thị nội dung của tệp. Nó hiển thị 10 dòng đầu tiên của tệp.

30. tail – Lệnh tail tương tự như lệnh head. Sự khác biệt giữa cả hai lệnh là nó hiển thị mười dòng cuối cùng của tệp. Nó rất hữu ích để đọc thông báo lỗi. ví dụ: tail txt.log HOẶC tail -f txt.log.

31. more – Lệnh more khá giống với lệnh cat, vì nó được sử dụng để hiển thị nội dung tệp giống như cách mà lệnh cat thực hiện.

32. less – Lệnh less tương tự như lệnh more. Nó cũng bao gồm một số tính năng bổ sung như ‘điều chỉnh chiều rộng và chiều cao của terminal.’ Tương tự, càng nhiều nội dung sẽ cắt đầu ra theo chiều rộng của terminal.

33. su – Lệnh su cung cấp quyền truy cập quản trị cho người dùng khác. Nói cách khác, nó cho phép người dùng khác truy cập shell Linux.

34. id – Lệnh id được sử dụng để hiển thị ID người dùng (UID) và ID nhóm (GID).

35. passwd – Lệnh passwd được sử dụng để tạo và thay đổi mật khẩu cho người dùng.

36. comm – Lệnh ‘comm’ được sử dụng để so sánh hai tệp hoặc luồng. Theo mặc định, nó hiển thị ba cột, đầu tiên hiển thị các mục không khớp của tệp đầu tiên, cột thứ hai cho biết mục không khớp của tệp thứ hai và cột thứ ba hiển thị các mục khớp của cả hai tệp: comm <file1> <file2>.

37. sed – Lệnh sed còn được gọi là trình soạn thảo luồng . Nó được sử dụng để chỉnh sửa tệp bằng regular expression. Nó không chỉnh sửa tệp vĩnh viễn; thay vào đó, nội dung đã chỉnh sửa chỉ được hiển thị. Nó không ảnh hưởng đến tệp thực tế.

38. tee – Lệnh tee khá giống với lệnh cat. Sự khác biệt duy nhất giữa cả hai lệnh này là tee đọc nội dung từ STDIN (standard input), xuất ra STDOUT (standard output) và ghi vào file.

39. sort – Lệnh sort được sử dụng để sắp xếp các tệp theo thứ tự bảng chữ cái.

40. find – Lệnh find được sử dụng để tìm một tệp cụ thể trong một thư mục. Nó cũng hỗ trợ các tùy chọn khác nhau để tìm tệp như theo tên, theo loại, theo ngày và hơn thế nữa.

41. date – Lệnh date được sử dụng để hiển thị ngày, giờ, múi giờ,…

42. cal – Lệnh cal được sử dụng để hiển thị lịch của tháng hiện tại với ngày hiện tại được đánh dấu.

43. exit – Lệnh exit của Linux được sử dụng để thoát khỏi shell hiện tại.

44. clear – Lệnh clear của Linux được sử dụng để xóa màn hình terminal.

45. ssh – Lệnh ssh của Linux được sử dụng để tạo kết nối từ xa thông qua giao thức ssh: ssh user_name@host(IP/Domain_name)</p>

46. wc – Lệnh wc được sử dụng để đếm các dòng, từ và ký tự trong một tệp.

47. rename – Lệnh rename được sử dụng để đổi tên tệp. Nó rất hữu ích để đổi tên một nhóm lớn các tệp.

48. groupadd – Lệnh groupadd được sử dụng để tạo một nhóm người dùng.

49. cut – Lệnh cut được sử dụng để chọn một cột cụ thể của tệp. Tùy chọn ‘-d’ được sử dụng làm dấu phân cách và nó có thể là dấu cách (”), dấu gạch chéo (/), dấu gạch ngang (-) hoặc bất kỳ thứ gì khác. Và, tùy chọn ‘-f’ được sử dụng để chỉ định một số cột.

50. comm – Lệnh ‘comm’ được sử dụng để so sánh hai tệp hoặc luồng. Theo mặc định, nó hiển thị ba cột, đầu tiên hiển thị các mục không khớp của tệp đầu tiên, cột thứ hai cho biết mục không khớp của tệp thứ hai và cột thứ ba hiển thị các mục khớp của cả hai tệp: comm <file1> <file2>.